કેલેન્ડર મિત્ર એપ Google Play પર મફત · ઇન્ટરનેટ વગર પણ ચાલે
ઇન્સ્ટોલ કરો
17ઓક્ટોબર
૨૪ દિવસ પહેલાં અન્ય

સાતમું નોરતું (નવરાત્રી) 2026

આસો સુદ ૭ · વિક્રમ સંવત ૨૦૮૨

Satamun Noratun 2026: Saturday, 17 October 2026 · અપડેટ:

તિથિ અને પંચાંગ

તિથિ
સુદ સાતમ
આવતીકાલે 08:28 સુધી
નક્ષત્ર
મૂળ
09:47 સુધી
યોગ
અતિગંડ
23:02 સુધી
કરણ
ગર
19:11 સુધી

સૂર્ય, ચંદ્ર અને સમય

અમદાવાદ
સૂર્યોદય
06:37
સૂર્યાસ્ત
18:12
ચંદ્રોદય
12:26
રાહુકાળ
09:31 થી 10:57
અભિજિત મુહૂર્ત
12:01 થી 12:48

સાતમું નોરતું (નવરાત્રી) વિશે

સાતમું નોરતું શારદીય નવરાત્રીનો સાતમો દિવસ છે, જે આસો સુદ સાતમે આવે છે. આ દિવસે માતા દુર્ગાના સાતમા સ્વરૂપ માતા કાલરાત્રિની ઉપાસના કરવામાં આવે છે.

મહત્ત્વ

નવરાત્રીના નવ દિવસોમાં માતા દુર્ગાનાં નવ સ્વરૂપોની પૂજા થાય છે, જેને નવદુર્ગા કહેવાય છે. સાતમા નોરતે માતા કાલરાત્રિની ઉપાસના કરવાની પરંપરા છે. માન્યતા પ્રમાણે માતા કાલરાત્રિ અંધકાર, ભય અને નકારાત્મક શક્તિઓનો નાશ કરનારાં છે અને ભક્તોને નીડરતા તથા રક્ષણ આપે છે. તેમનું સ્વરૂપ ઉગ્ર દેખાય છે, પરંતુ ભક્તો માટે તેઓ શુભ ફળ આપનારાં હોવાથી તેમને 'શુભંકરી' પણ કહેવાય છે. ગુજરાતમાં આ દિવસે ગરબા અને માતાજીની આરાધનાનો માહોલ પૂરા જોશમાં હોય છે. પરિવાર, મિત્રો અને સમાજ સાથે મળીને ભક્તિ અને આનંદ વહેંચવાનો આ સુંદર અવસર છે. સાથે સાથે આ દિવસ આપણને અંદરના અંધકાર, એટલે કે ભય, અહંકાર અને આળસને દૂર કરવાની પ્રેરણા આપે છે.

કથા

દેવી પુરાણ અને માર્કંડેય પુરાણના દુર્ગા સપ્તશતીમાં માતા દુર્ગાએ અસુરોનો નાશ કર્યાની કથાઓ આવે છે. તેમાં શુંભ-નિશુંભ, ચંડ-મુંડ અને રક્તબીજ નામના અસુરોની કથા પ્રસિદ્ધ છે. એવી કથા કહેવાય છે કે આ અસુરોના ત્રાસથી દેવો પરેશાન થયા ત્યારે તેમણે દેવીની સ્તુતિ કરી અને દેવી પ્રગટ થયાં. ચંડ અને મુંડ યુદ્ધમાં આવ્યા ત્યારે દેવીના ક્રોધથી કાલી સ્વરૂપ પ્રગટ થયું અને તેમણે તે બંનેનો સંહાર કર્યો. ત્યારથી દેવી 'ચામુંડા' તરીકે પણ પૂજાય છે. ત્યાર પછી રક્તબીજનો પ્રસંગ આવે છે. રક્તબીજને એવું વરદાન હતું કે તેના લોહીનું દરેક ટીપું જમીન પર પડે તો તેમાંથી નવો રક્તબીજ ઊભો થાય. તેથી યુદ્ધમાં તેની સંખ્યા વધતી ગઈ. ત્યારે દેવી કાલીએ પોતાનું મુખ વિશાળ કરીને તેનું લોહી જમીન પર પડે તે પહેલાં જ પી લીધું અને આખરે રક્તબીજનો નાશ થયો. કાલરાત્રિ સ્વરૂપનું વર્ણન એવું મળે છે કે તેમનો વર્ણ ઘોર કાળો છે, વાળ વિખરાયેલા છે, ત્રણ નેત્રો તેજસ્વી છે અને તેમનું વાહન ગર્દભ છે. તેમના હાથમાં ખડગ અને લોખંડનો કાંટો હોય છે, જ્યારે એક હાથ અભય મુદ્રામાં અને બીજો વરમુદ્રામાં હોય છે. આ રીતે તેઓ દુષ્ટો માટે ભયંકર અને ભક્તો માટે કલ્યાણકારી છે. કથાનો સાર એ છે કે અંતે સત્ય અને ધર્મનો વિજય થાય છે અને શ્રદ્ધાથી માતાનું શરણ લેનારને ભય રહેતો નથી. જુદા જુદા પ્રદેશોમાં કથાઓમાં થોડો ભેદ જોવા મળી શકે છે.

આ દિવસે શું કરાય છે

• સવારે સ્નાન કરીને ઘરના માતાજીના સ્થાનક કે ગરબાની સ્થાપના પાસે દીવો-અગરબત્તી કરવામાં આવે છે. • માતા કાલરાત્રિનું ધ્યાન કરીને તેમના મંત્રો, દુર્ગા સપ્તશતી કે દેવી સ્તુતિનો પાઠ કરવામાં આવે છે. • માતાજીને કંકુ, ચોખા, લાલ ચુંદડી, ફૂલ અને નૈવેદ્ય અર્પણ કરાય છે. કેટલાક લોકો ગોળનું નૈવેદ્ય ધરાવે છે. • સાંજે માતાજીની આરતી કરવામાં આવે છે. • રાત્રે શેરી, સોસાયટી અને મંડપોમાં ગરબા અને દાંડિયા રાસ રમાય છે. • યથાશક્તિ ગરીબોને દાન અને પ્રસાદ વહેંચવાની પરંપરા છે.

ઉપવાસ

ઘણા ભક્તો નવરાત્રીના નવ દિવસ ઉપવાસ કે એકટાણું કરે છે, તો કેટલાક માત્ર સાતમે ઉપવાસ રાખે છે. ઉપવાસમાં સામાન્ય રીતે ફળ, દૂધ, દહીં, સાબુદાણા, શિંગોડાનો લોટ, રાજગરો, સામો અને સિંધવ મીઠું વપરાય છે. અનાજ અને સામાન્ય મીઠું ટાળવામાં આવે છે. રાત્રે માતાજીની આરતી અને પૂજા પછી અથવા બીજા દિવસે સવારે પૂજા કરીને ફરાળ કે ભોજન લઈ શકાય છે. બીમાર, વૃદ્ધ, સગર્ભા સ્ત્રીઓ અને બાળકોએ હળવો ઉપવાસ કરવો અથવા ઘરના વડીલો કે ડૉક્ટરની સલાહ મુજબ ચાલવું.

જુદા જુદા પ્રદેશોમાં

ગુજરાતમાં સાતમા નોરતે ગરબા અને રાસની રમઝટ ચરમસીમાએ હોય છે અને ઘણાં સ્થળે માતાજીના ગરબા ગવાય છે. બંગાળ અને પૂર્વ ભારતમાં આ દિવસ દુર્ગા પૂજાના સપ્તમી તરીકે ઉજવાય છે, જેમાં 'નવપત્રિકા' સ્નાન અને પ્રાણપ્રતિષ્ઠાની વિધિ થાય છે. ઉત્તર ભારતમાં ભક્તો દુર્ગા સપ્તશતીના પાઠ અને વ્રત કરે છે. પરંપરા અને પ્રદેશ પ્રમાણે વિધિમાં થોડો ફેર હોઈ શકે છે.

સાતમું નોરતું (નવરાત્રી) વિશે વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો

સાતમા નોરતે કઈ દેવીની પૂજા થાય છે?

સાતમા નોરતે નવદુર્ગાના સાતમા સ્વરૂપ માતા કાલરાત્રિની પૂજા કરવામાં આવે છે.

કાલરાત્રિ માતાનું સ્વરૂપ કેવું છે?

તેમનો વર્ણ કાળો, વાળ વિખરાયેલા અને ત્રણ નેત્રો છે. તેમનું સ્વરૂપ ઉગ્ર છે, છતાં ભક્તોને શુભ ફળ આપતાં હોવાથી તેઓ 'શુભંકરી' કહેવાય છે.

શું સાતમા નોરતે ઉપવાસ કરવો ફરજિયાત છે?

ના, ઉપવાસ શ્રદ્ધા અને શક્તિ પ્રમાણે કરવાનો હોય છે. ઘણા લોકો એકટાણું કે ફરાળ કરે છે અને કેટલાક સામાન્ય ભોજન લે છે.

આ દિવસે કયા નૈવેદ્યનું મહત્ત્વ છે?

પરંપરા પ્રમાણે કાલરાત્રિ માતાને ગોળ કે ગોળમાંથી બનેલી વાનગીનું નૈવેદ્ય ધરાવવાની માન્યતા છે. કુટુંબની પરંપરા મુજબ બીજી મીઠાઈ પણ ધરાવાય છે.

સાતમું નોરતું કયા મહિનામાં આવે છે?

તે ગુજરાતી મહિના આસોના સુદ પક્ષમાં આવે છે, પહેલા નોરતા પછી છઠ્ઠા દિવસે. ઉત્તર ભારતના પૂર્ણિમાંત પંચાંગમાં પણ આ સમય આશ્વિન મહિનો ગણાય છે.

સાતમું નોરતું (નવરાત્રી) 2026 માં ક્યારે છે?

સાતમું નોરતું (નવરાત્રી) 2026 માં શનિવાર, 17 ઓક્ટોબર 2026 ના રોજ છે (આસો સુદ ૭).

સાતમું નોરતું (નવરાત્રી) 2027 માં ક્યારે છે?

સાતમું નોરતું (નવરાત્રી) 2027 માં બુધવાર, 6 ઓક્ટોબર 2027 ના રોજ છે (આસો સુદ ૭).

સાતમું નોરતું (નવરાત્રી) ની તિથિ કઈ છે?

સાતમું નોરતું (નવરાત્રી) 2026 ની તિથિ સુદ સાતમ છે. અમદાવાદ માટે આવતીકાલે 08:28 સુધી.

17 ઓક્ટોબર 2026 ના રોજ સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્ત ક્યારે છે?

અમદાવાદ માં 17 ઓક્ટોબર 2026 ના રોજ સૂર્યોદય 06:37 અને સૂર્યાસ્ત 18:12 છે.