કેલેન્ડર મિત્ર એપ Google Play પર મફત · ઇન્ટરનેટ વગર પણ ચાલે
ઇન્સ્ટોલ કરો
15ઓક્ટોબર
૨૬ દિવસ પહેલાં અન્ય

પાંચમું નોરતું (નવરાત્રી) 2026

આસો સુદ ૫ · વિક્રમ સંવત ૨૦૮૨

Panchamun Noratun 2026: Thursday, 15 October 2026 · અપડેટ:

તિથિ અને પંચાંગ

તિથિ
સુદ પાંચમ
આવતીકાલે 03:25 સુધી
નક્ષત્ર
જ્યેષ્ઠા
આવતીકાલે 06:47 સુધી
યોગ
સૌભાગ્ય
21:14 સુધી
કરણ
બવ
14:16 સુધી

સૂર્ય, ચંદ્ર અને સમય

અમદાવાદ
સૂર્યોદય
06:36
સૂર્યાસ્ત
18:14
ચંદ્રોદય
10:45
રાહુકાળ
13:52 થી 15:19
અભિજિત મુહૂર્ત
12:02 થી 12:48

પાંચમું નોરતું (નવરાત્રી) વિશે

પાંચમું નોરતું શારદીય નવરાત્રીનો પાંચમો દિવસ છે, જે આસો સુદ પાંચમે આવે છે. આ દિવસે માતા દુર્ગાના સ્કંદમાતા સ્વરૂપની પૂજા કરવાની પરંપરા છે.

મહત્ત્વ

નવરાત્રીના નવ દિવસોમાં માતાજીના જુદા જુદા સ્વરૂપોની ઉપાસના થાય છે. પાંચમા દિવસે સ્કંદમાતાની પૂજા કરવાની માન્યતા છે. સ્કંદ એટલે કાર્તિકેય અને તેમની માતા હોવાથી દેવીને સ્કંદમાતા કહેવાય છે. તેમને મમતા, વાત્સલ્ય અને કરુણાનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. માન્યતા અનુસાર તેઓ કમળ પર બિરાજમાન હોવાથી પદ્માસના પણ કહેવાય છે અને ખોળામાં બાળ સ્કંદને ધારણ કરે છે. ભક્તો આ દિવસે માતાજી પાસે કુટુંબની સુખશાંતિ, સંતાનોના કલ્યાણ અને મનની શુદ્ધિ માટે પ્રાર્થના કરે છે. ગુજરાતમાં આ દિવસે ગરબા અને માતાજીની આરાધનાનો ઉત્સાહ ખૂબ વધી જાય છે અને પરિવારો તેમજ સમાજ સાથે મળીને ભક્તિભાવથી ઉજવણી કરે છે. નવરાત્રી શક્તિ, ભક્તિ અને એકતાનો ઉત્સવ છે.

કથા

સ્કંદમાતા વિશેની કથા દેવી પાર્વતી અને કાર્તિકેય (સ્કંદ) સાથે જોડાયેલી છે. પરંપરા અનુસાર તારકાસુર નામનો અસુર બળવાન બન્યો હતો અને તેને એવું વરદાન હતું કે તેનો વધ શિવજીના પુત્ર દ્વારા જ થઈ શકે. તેથી દેવતાઓ ચિંતિત હતા. પાર્વતીજીએ તપસ્યા કરીને શિવજીને પતિ તરીકે પ્રાપ્ત કર્યા અને તેમના પુત્ર તરીકે કાર્તિકેય, જેમને સ્કંદ, કુમાર અને મુરુગન પણ કહેવાય છે, પ્રગટ થયા. માન્યતા છે કે કાર્તિકેય દેવતાઓના સેનાપતિ બન્યા અને તેમણે અસુરોનો પરાજય કરીને દેવતાઓને ભયમુક્ત કર્યા. આ બાળ સ્કંદને ખોળામાં રાખીને બિરાજતું પાર્વતીજીનું સ્વરૂપ સ્કંદમાતા તરીકે પૂજાય છે. દેવીનું સ્વરૂપ ચાર ભુજાવાળું વર્ણવાય છે. બે હાથમાં કમળ હોય છે, એક હાથમાં બાળ સ્કંદ અને એક હાથ વરદ મુદ્રામાં હોય છે. તેઓ સિંહ પર સવાર પણ દર્શાવાય છે. કમળ પર બિરાજમાન હોવાથી તેમને પદ્માસના કહેવાય છે. ભક્તોની શ્રદ્ધા છે કે સ્કંદમાતાની ભક્તિ કરનારને માતાજીની સાથે સ્કંદની કૃપા પણ મળે છે. જેમ માતા પોતાના બાળકનું રક્ષણ કરે છે, તેમ દેવી પોતાના ભક્તોનું રક્ષણ કરે છે. આ કથા મમતા અને શક્તિના સુંદર સંગમનો સંદેશ આપે છે. અલગ અલગ પ્રદેશોમાં કથાના પ્રસંગોમાં થોડો ભેદ જોવા મળે છે, પરંતુ મૂળ ભાવ એક જ છે.

આ દિવસે શું કરાય છે

• સવારે સ્નાન કરીને ઘરના માતાજીના સ્થાનક કે ગરબાની સ્થાપના પાસે દીવો પ્રગટાવાય છે. • સ્કંદમાતાની પૂજા કરીને ફૂલ, કંકુ, અક્ષત અને નૈવેદ્ય અર્પણ કરવામાં આવે છે. • ઘણા લોકો દેવીને કેળાંનું નૈવેદ્ય ધરાવે છે, એવી પરંપરા છે. • દુર્ગા સપ્તશતી, દેવીસ્તુતિ કે માતાજીના મંત્રોનો પાઠ અને આરતી કરવામાં આવે છે. • સાંજે ગરબા ગવાય છે અને શેરી કે સોસાયટીના ચોકમાં સૌ સાથે મળી ગરબા રમે છે. • યથાશક્તિ દાન, ખાસ કરીને કન્યાઓ અને જરૂરિયાતમંદોને ભોજન કે વસ્ત્ર આપવાની પ્રથા છે.

ઉપવાસ

નવરાત્રીમાં ઘણા ભક્તો નવ દિવસ કે અમુક દિવસ ઉપવાસ કરે છે. સામાન્ય રીતે ફળ, દૂધ, સાબુદાણા, રાજગરો, શિંગોડાનો લોટ અને સિંધવ મીઠાવાળો ફરાળ લેવાય છે. અનાજ, ડુંગળી-લસણ ટાળવામાં આવે છે. ઉપવાસ પૂજા પછી કે સાંજે આરતી બાદ ફરાળથી છોડવામાં આવે છે, અને રીતરિવાજ કુટુંબ પ્રમાણે જુદા હોઈ શકે. બીમાર, વૃદ્ધ, સગર્ભા સ્ત્રીઓ અને બાળકોએ હળવો ઉપવાસ કરવો અથવા વડીલો કે ડૉક્ટરની સલાહ મુજબ કરવું.

જુદા જુદા પ્રદેશોમાં

ગુજરાતમાં નવરાત્રી મુખ્યત્વે ગરબા અને દાંડિયા રાસ સાથે ઉજવાય છે, જ્યારે ઘણા ઘરોમાં ઘટસ્થાપના અને અખંડ દીવાની પરંપરા છે. ઉત્તર ભારતમાં રામલીલા અને નવ દુર્ગાની પૂજા, કન્યા પૂજન પ્રચલિત છે. બંગાળમાં દુર્ગાપૂજા પંડાલો સાથે ઉજવાય છે અને દક્ષિણ ભારતમાં ઘરોમાં ગોલુ સજાવવાની પ્રથા છે. નવ દુર્ગાનો ક્રમ અને દિવસોની ગણતરી તિથિ પ્રમાણે ક્યારેક થોડી જુદી હોઈ શકે છે.

પાંચમું નોરતું (નવરાત્રી) વિશે વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો

પાંચમા નોરતે કયા દેવીની પૂજા થાય છે?

પાંચમા નોરતે માતા દુર્ગાના સ્કંદમાતા સ્વરૂપની પૂજા કરવાની પરંપરા છે. તેઓ કાર્તિકેય (સ્કંદ)ના માતા છે.

સ્કંદમાતાને શું નૈવેદ્ય ધરાવાય છે?

ઘણા લોકો કેળાં અને ફળોનું નૈવેદ્ય ધરાવે છે. કુટુંબની પરંપરા પ્રમાણે મીઠાઈ કે પ્રસાદ પણ ધરાવાય છે.

સ્કંદમાતાનું સ્વરૂપ કેવું હોય છે?

તેઓ કમળ પર બિરાજમાન, ખોળામાં બાળ સ્કંદ સાથે અને ચાર ભુજાવાળા વર્ણવાય છે. કેટલાક ચિત્રોમાં સિંહ પણ દર્શાવાય છે.

શું નવરાત્રીમાં ઉપવાસ કરવો ફરજિયાત છે?

ના, ઉપવાસ શ્રદ્ધા અને ક્ષમતા પર આધારિત છે. ઘણા લોકો ઉપવાસ વિના પણ ભક્તિ, પાઠ અને ગરબાથી આરાધના કરે છે.

આ દિવસે કયો રંગ પહેરવાની પ્રથા છે?

કેટલાક સ્થળોએ દરેક નોરતા માટે ચોક્કસ રંગ પહેરવાની આધુનિક પ્રથા છે, પણ તે બધે એકસરખી નથી. તેથી તમારા સમાજ કે કુટુંબની રીત પ્રમાણે કરવું.

પાંચમું નોરતું (નવરાત્રી) 2026 માં ક્યારે છે?

પાંચમું નોરતું (નવરાત્રી) 2026 માં ગુરુવાર, 15 ઓક્ટોબર 2026 ના રોજ છે (આસો સુદ ૫).

પાંચમું નોરતું (નવરાત્રી) 2027 માં ક્યારે છે?

પાંચમું નોરતું (નવરાત્રી) 2027 માં સોમવાર, 4 ઓક્ટોબર 2027 ના રોજ છે (આસો સુદ ૫).

પાંચમું નોરતું (નવરાત્રી) ની તિથિ કઈ છે?

પાંચમું નોરતું (નવરાત્રી) 2026 ની તિથિ સુદ પાંચમ છે. અમદાવાદ માટે આવતીકાલે 03:25 સુધી.

15 ઓક્ટોબર 2026 ના રોજ સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્ત ક્યારે છે?

અમદાવાદ માં 15 ઓક્ટોબર 2026 ના રોજ સૂર્યોદય 06:36 અને સૂર્યાસ્ત 18:14 છે.