કેલેન્ડર મિત્ર એપ Google Play પર મફત · ઇન્ટરનેટ વગર પણ ચાલે
ઇન્સ્ટોલ કરો
26ઓક્ટોબર
૧૬ દિવસ પહેલાં જયંતી

મહર્ષિ વાલ્મિકી જયંતી 2026

આસો પૂનમ · વિક્રમ સંવત ૨૦૮૨

Maharshi Valmiki Jayanti 2026: Monday, 26 October 2026 · અપડેટ:

પૂજા મુહૂર્ત

06:41

સૂર્યોદય · અમદાવાદ

તિથિ અને પંચાંગ

તિથિ
પૂનમ
09:41 સુધી
નક્ષત્ર
અશ્વિની
17:41 સુધી
યોગ
વજ્ર
14:16 સુધી
કરણ
બવ
09:41 સુધી

સૂર્ય, ચંદ્ર અને સમય

અમદાવાદ
સૂર્યોદય
06:41
સૂર્યાસ્ત
18:05
ચંદ્રોદય
18:03
રાહુકાળ
08:06 થી 09:32
અભિજિત મુહૂર્ત
12:00 થી 12:46

મહર્ષિ વાલ્મિકી જયંતી વિશે

મહર્ષિ વાલ્મિકી જયંતી આદિકવિ અને રામાયણના રચયિતા મહર્ષિ વાલ્મિકીના જન્મદિવસ તરીકે આસો સુદ પૂનમ (શરદ પૂર્ણિમા)ના દિવસે ઉજવાય છે.

મહત્ત્વ

મહર્ષિ વાલ્મિકીને સંસ્કૃત સાહિત્યના આદિકવિ અને રામાયણના રચયિતા માનવામાં આવે છે. તેમના રામાયણમાં ધર્મ, સત્ય, કર્તવ્ય, ભાઈચારો અને મર્યાદાના આદર્શો ભગવાન શ્રીરામના જીવન દ્વારા સમજાવાયા છે. પરંપરા મુજબ તેમના જીવનમાં એક પરિવર્તન આવ્યું હતું, જે બતાવે છે કે સાચી દિશા મળે તો કોઈ પણ માણસ સાધના અને જ્ઞાન દ્વારા મહાન બની શકે છે. આ દિવસે તેમને યાદ કરી તેમના આદર્શો જીવનમાં ઉતારવાનો સંકલ્પ કરાય છે. ઘણા સમાજો, ખાસ કરીને વાલ્મિકી સમાજ, આ દિવસને ખૂબ શ્રદ્ધાથી ઉજવે છે અને શોભાયાત્રા તથા સત્સંગ યોજે છે.

કથા

વાલ્મિકીના જીવન વિશે અનેક પરંપરાગત કથાઓ પ્રચલિત છે અને તેમાં થોડો તફાવત પણ જોવા મળે છે. અહીં સૌથી વધુ કહેવાતી કથા સંક્ષેપમાં આપી છે. કહેવાય છે કે વાલ્મિકીનું મૂળ નામ રત્નાકર હતું. તેઓ જંગલમાં રહી પરિવારનું પાલનપોષણ કરવા માટે રાહદારીઓને લૂંટતા હતા. એક વખત તેમને દેવર્ષિ નારદ મળ્યા. નારદજીએ તેમને પૂછ્યું કે જે પાપ તું પરિવાર માટે કરે છે, તેનું ફળ શું પરિવારજનો પણ વહેંચશે? રત્નાકરે ઘરે જઈને પૂછ્યું, ત્યારે પરિવારજનોએ કહ્યું કે પાપનું ફળ તો કરનારે જ ભોગવવું પડે. આ સાંભળી તેમની આંખ ખૂલી ગઈ. તેઓ નારદજીના શરણે ગયા. નારદજીએ તેમને રામનામનો જપ કરવા કહ્યું. કહેવાય છે કે તેઓ આરંભમાં સીધું રામ બોલી શકતા નહોતા, તેથી તેમને ‘મરા’ જપવા કહેવાયું, જે વારંવાર બોલતાં ‘રામ’ બની ગયું. તેઓ વર્ષો સુધી એવી તપસ્યામાં લીન રહ્યા કે તેમના શરીર પર રાફડો (વાલ્મીક) ચડી ગયો. રાફડામાંથી બહાર આવ્યા એટલે તેઓ ‘વાલ્મિકી’ કહેવાયા. બીજી કથા મુજબ એક દિવસ તમસા નદીના કિનારે તેમણે ક્રૌંચ પક્ષીના જોડામાંથી એકને શિકારીના બાણથી મરતું જોયું. તેમના હૃદયમાં કરુણા જાગી અને તેમના મુખમાંથી સહજ રીતે શ્લોક નીકળ્યો. આ પરંપરા મુજબ તે પ્રથમ શ્લોક ગણાય છે, તેથી તેમને આદિકવિ કહેવાય છે. પછી બ્રહ્માજીની પ્રેરણાથી તેમણે શ્રીરામના ચરિત્ર પર રામાયણની રચના કરી. પરંપરા મુજબ વનવાસ દરમિયાન માતા સીતાને તેમના આશ્રમમાં આશ્રય મળ્યો હતો અને ત્યાં લવ-કુશનો જન્મ થયો. વાલ્મિકીએ તેમને શિક્ષણ આપ્યું અને રામાયણનું ગાન શીખવ્યું.

આ દિવસે શું કરાય છે

• સવારે સ્નાન કરી મહર્ષિ વાલ્મિકીની છબી કે પ્રતિમાની પૂજા કરી પુષ્પ ચઢાવાય છે. • ઘરે અને મંદિરોમાં રામાયણનો પાઠ તથા રામનામ સંકીર્તન થાય છે. • વાલ્મિકી મંદિરોમાં વિશેષ પૂજા, આરતી અને ભજન યોજાય છે. • ઘણા સ્થળોએ શોભાયાત્રા અને ઝાંખીઓ કાઢવામાં આવે છે. • વાલ્મિકીના જીવન અને ઉપદેશો પર પ્રવચન તથા સત્સંગ થાય છે. • ગરીબોને ભોજન, વસ્ત્ર કે દાન આપવાની પરંપરા છે. • શરદ પૂનમ હોવાથી સાંજે ચંદ્રદર્શન અને દૂધ-પૌંઆનો પ્રસાદ પણ ઘણાં ઘરોમાં લેવાય છે.

જુદા જુદા પ્રદેશોમાં

ઉત્તર ભારતમાં, ખાસ કરીને પંજાબ, હરિયાણા, દિલ્હી અને ઉત્તર પ્રદેશમાં, આ દિવસ ‘પ્રગટ દિવસ’ તરીકે વાલ્મિકી સમાજ દ્વારા મોટી શોભાયાત્રાઓ સાથે ઉજવાય છે. ત્યાં આ તિથિ પૂર્ણિમાંત મુજબ આશ્વિન પૂર્ણિમા કહેવાય છે, જ્યારે ગુજરાતમાં તે આસો સુદ પૂનમ છે. ગુજરાતમાં વાલ્મિકી સમાજ મંદિરોમાં પૂજા, ભજન અને સામાજિક કાર્યક્રમો યોજે છે.

મહર્ષિ વાલ્મિકી જયંતી વિશે વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો

મહર્ષિ વાલ્મિકી કોણ હતા?

તેઓ સંસ્કૃતના આદિકવિ અને રામાયણના રચયિતા ઋષિ મનાય છે. તેમના રામાયણને પ્રથમ મહાકાવ્ય ગણવામાં આવે છે.

વાલ્મિકી જયંતી કઈ તિથિએ ઉજવાય છે?

ગુજરાતી પંચાંગ મુજબ આસો સુદ પૂનમ, એટલે શરદ પૂર્ણિમાના દિવસે આ જયંતી ઉજવાય છે.

વાલ્મિકીને ‘આદિકવિ’ કેમ કહેવાય છે?

પરંપરા મુજબ ક્રૌંચ પક્ષીના શોકમાંથી તેમના મુખે પ્રથમ શ્લોક પ્રગટ્યો, તેથી તેમને આદિકવિ કહેવાય છે.

શું આ દિવસે ઉપવાસ કરવો જરૂરી છે?

આ દિવસ માટે કોઈ નિશ્ચિત ઉપવાસનો નિયમ નથી. લોકો પોતાની શ્રદ્ધા મુજબ પૂજા, પાઠ અને દાન કરે છે.

આ દિવસે શું વાંચવું કે સાંભળવું શુભ ગણાય?

રામાયણનો પાઠ કે તેના પ્રસંગો સાંભળવા તથા રામનામ જપ કરવો શુભ ગણાય છે.

મહર્ષિ વાલ્મિકી જયંતી 2026 માં ક્યારે છે?

મહર્ષિ વાલ્મિકી જયંતી 2026 માં સોમવાર, 26 ઓક્ટોબર 2026 ના રોજ છે (આસો પૂનમ).

મહર્ષિ વાલ્મિકી જયંતી 2027 માં ક્યારે છે?

મહર્ષિ વાલ્મિકી જયંતી 2027 માં શુક્રવાર, 15 ઓક્ટોબર 2027 ના રોજ છે (આસો પૂનમ).

મહર્ષિ વાલ્મિકી જયંતી ની તિથિ કઈ છે?

મહર્ષિ વાલ્મિકી જયંતી 2026 ની તિથિ પૂનમ છે. અમદાવાદ માટે 09:41 સુધી.

મહર્ષિ વાલ્મિકી જયંતી નું પૂજા મુહૂર્ત ક્યારે છે?

મહર્ષિ વાલ્મિકી જયંતી 2026 (26 ઓક્ટોબર 2026) નું સૂર્યોદય 06:41 છે (અમદાવાદ).

26 ઓક્ટોબર 2026 ના રોજ સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્ત ક્યારે છે?

અમદાવાદ માં 26 ઓક્ટોબર 2026 ના રોજ સૂર્યોદય 06:41 અને સૂર્યાસ્ત 18:05 છે.