કેલેન્ડર મિત્ર એપ Google Play પર મફત · ઇન્ટરનેટ વગર પણ ચાલે
ઇન્સ્ટોલ કરો
દેવદિવાળી
૧૩ દિવસમાં તહેવાર

દેવદિવાળી 2026

કારતક પૂનમ · વિક્રમ સંવત ૨૦૮૩

Devadivali 2026: Tuesday, 24 November 2026 · અપડેટ:

પૂજા મુહૂર્ત

06:58

સૂર્યોદય · અમદાવાદ

તિથિ અને પંચાંગ

તિથિ
પૂનમ
20:23 સુધી
નક્ષત્ર
કૃત્તિકા
23:25 સુધી
યોગ
પરિઘ
16:05 સુધી
કરણ
વિષ્ટિ
10:05 સુધી

સૂર્ય, ચંદ્ર અને સમય

અમદાવાદ
સૂર્યોદય
06:58
સૂર્યાસ્ત
17:53
ચંદ્રોદય
17:29
રાહુકાળ
15:09 થી 16:31
અભિજિત મુહૂર્ત
12:04 થી 12:48

દેવદિવાળી વિશે

દેવદિવાળી કારતક સુદ પૂનમે ઉજવાતો તહેવાર છે. માન્યતા મુજબ આ દિવસે દેવો દીવા પ્રગટાવીને દિવાળી ઉજવે છે, તેથી તેને દેવદિવાળી કહેવાય છે.

મહત્ત્વ

દેવદિવાળી એટલે દેવોની દિવાળી. દિવાળીના તહેવારોની શ્રેણી પછી કારતક સુદ પૂનમે, જેને કાર્તિકી પૂર્ણિમા પણ કહે છે, આ પર્વ આવે છે. પરંપરા મુજબ આ દિવસે દીવા પ્રગટાવવા, નદી કે તીર્થમાં સ્નાન કરવું, દાન અને ભગવાનનું પૂજન કરવું ખૂબ પુણ્યદાયી મનાય છે. ઘણા લોકો આ દિવસને ભગવાન શિવે ત્રિપુરાસુરનો નાશ કર્યો તે પ્રસંગ સાથે જોડે છે, તો વૈષ્ણવ પરંપરામાં તે તુલસીવિવાહના સમાપન અને ભગવાન વિષ્ણુની ઉપાસના સાથે સંકળાયેલો છે. આ દિવસે અંધકાર પર પ્રકાશ અને અધર્મ પર ધર્મના વિજયનો ભાવ છે. કુટુંબ સાથે દીપદાન કરીને શાંતિ, સમૃદ્ધિ અને આરોગ્યની પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે.

કથા

દેવદિવાળી સાથે સૌથી જાણીતી કથા ત્રિપુરાસુરના વધની છે. પુરાણોની કથા મુજબ તારકાસુરના ત્રણ પુત્રો તારકાક્ષ, કમલાક્ષ અને વિદ્યુન્માલીએ કઠોર તપ કરીને બ્રહ્માજી પાસેથી વરદાન મેળવ્યું. તેમણે આકાશમાં ત્રણ નગરો બનાવ્યાં, જે સાથે મળીને ત્રિપુર તરીકે ઓળખાયાં. વરદાન એવું હતું કે જ્યારે ત્રણેય નગરો એક સીધી રેખામાં આવે ત્યારે એક જ બાણથી તેમનો નાશ થઈ શકે. વરદાનના બળથી ત્રિપુરાસુરો અહંકારી બન્યા અને દેવો તથા ઋષિમુનિઓને ત્રાસ આપવા લાગ્યા. દુઃખી દેવો ભગવાન શિવ પાસે ગયા અને રક્ષાની પ્રાર્થના કરી. ત્યારે શિવજીએ ત્રિપુરાસુરનો નાશ કરવાનું સ્વીકાર્યું. કથા પ્રમાણે પૃથ્વી રથ બની, સૂર્ય અને ચંદ્ર તેનાં પૈડાં બન્યા, અને મેરુ પર્વત ધનુષ્ય બન્યો. જ્યારે ત્રણેય નગરો એક રેખામાં આવ્યાં, ત્યારે શિવજીએ એક જ બાણથી તેમનો નાશ કર્યો. આ વિજયથી દેવોમાં અપાર આનંદ ફેલાયો. તેમણે કાશીમાં ગંગાકિનારે દીવા પ્રગટાવીને ઉત્સવ ઉજવ્યો. એ કારણે શિવજી ત્રિપુરારિ કહેવાયા અને કારતક પૂનમ ત્રિપુરારિ પૂર્ણિમા તથા દેવદિવાળી તરીકે પ્રસિદ્ધ થઈ. આજે પણ કાશીના ઘાટો પર લાખો દીવા પ્રગટાવવામાં આવે છે. વૈષ્ણવ પરંપરામાં માન્યતા છે કે દેવઊઠી એકાદશીએ ભગવાન વિષ્ણુ જાગે છે અને તે પછી પૂનમ સુધી તુલસીવિવાહ તથા ઉત્સવો ચાલે છે. આમ જુદી જુદી પરંપરાઓમાં દેવદિવાળીનો ભાવ એક જ છે: પ્રકાશ, ભક્તિ અને અધર્મ પર ધર્મની જીત.

આ દિવસે શું કરાય છે

• વહેલી સવારે સ્નાન કરવું; શક્ય હોય તો નદી, સરોવર કે તીર્થમાં સ્નાન કરવાની પરંપરા છે. • ઘર, આંગણું અને તુલસીક્યારે સ્વચ્છતા કરી રંગોળી દોરવામાં આવે છે. • શિવજી અને ભગવાન વિષ્ણુનું પૂજન, અભિષેક અને આરતી કરવામાં આવે છે. • સાંજે ઘરના મંદિરે, તુલસી પાસે, ઉંબરે અને નદીકિનારે કે મંદિરમાં દીવા પ્રગટાવવામાં આવે છે. • ઘણા લોકો સત્યનારાયણની કથા કરાવે છે અથવા સાંભળે છે. • ગરીબોને અન્ન, વસ્ત્ર અને દીપનું દાન કરવામાં આવે છે. • મંદિરોમાં દીપમાળા અને ભજન-કીર્તનના કાર્યક્રમો યોજાય છે.

ઉપવાસ

ઘણા ભક્તો આ દિવસે ઉપવાસ અથવા એકટાણું રાખે છે. ઉપવાસમાં ફળ, દૂધ, સાબુદાણા, શિંગોડા કે રાજગરા જેવી ફરાળી વસ્તુઓ લેવાય છે; અનાજ અને મીઠું ઘણા લોકો ટાળે છે. સાંજે પૂજન અને દીપદાન પછી ફરાળ કે ભોજન કરીને ઉપવાસ છોડવાની પ્રથા છે. રીતરિવાજ કુટુંબ પ્રમાણે જુદા હોઈ શકે. બીમાર, વૃદ્ધ, સગર્ભા સ્ત્રીઓ અને બાળકોએ હળવો ઉપવાસ રાખવો અથવા વડીલો કે ડૉક્ટરની સલાહ મુજબ કરવું.

જુદા જુદા પ્રદેશોમાં

કાશી (વારાણસી)માં ગંગાઘાટો પર લાખો દીવા પ્રગટાવીને ભવ્ય દેવદિવાળી ઉજવાય છે. ગુજરાતમાં ઘણા સ્થળે મંદિરોમાં દીપમાળા, અન્નકૂટ અને તુલસીવિવાહનાં આયોજનો થાય છે. પાલિતાણામાં કારતક પૂનમે શત્રુંજય તીર્થની યાત્રાનું જૈન પરંપરામાં વિશેષ મહત્ત્વ છે. ઉત્તર ભારતમાં આ માસ પૂર્ણિમાંત મુજબ કારતક ગણાય છે, જ્યારે ગુજરાતમાં પણ તે કારતક સુદ પૂનમ જ છે. આ જ દિવસે ગુરુ નાનક જયંતી પણ ઉજવાય છે અને પુષ્કરમાં મેળો ભરાય છે.

દેવદિવાળી વિશે વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો

દેવદિવાળી ક્યારે ઉજવાય છે?

દેવદિવાળી કારતક સુદ પૂનમે, એટલે કે કાર્તિકી પૂર્ણિમાએ ઉજવાય છે. તે દિવાળી પછી લગભગ પંદર દિવસે આવે છે.

દેવદિવાળી કેમ કહેવાય છે?

માન્યતા છે કે આ દિવસે દેવો પૃથ્વી પર આવી દીવા પ્રગટાવીને દિવાળી ઉજવે છે, તેથી તેને દેવોની દિવાળી એટલે દેવદિવાળી કહે છે.

આ દિવસે કયા દેવનું પૂજન થાય છે?

મુખ્યત્વે ભગવાન શિવ અને ભગવાન વિષ્ણુનું પૂજન થાય છે. તુલસી માતાનું પણ પૂજન અને દીપદાન કરવામાં આવે છે.

દેવદિવાળીએ દીવા ક્યાં પ્રગટાવાય?

ઘરના મંદિર, તુલસીક્યારા, મુખ્ય દ્વાર, આંગણા તથા નજીકના મંદિર કે નદીકિનારે દીવા પ્રગટાવવાની પરંપરા છે.

આ દિવસે સ્નાન અને દાનનું શું મહત્ત્વ છે?

કાર્તિકી પૂર્ણિમાએ પવિત્ર સ્નાન અને દાન પુણ્યદાયી મનાય છે. શક્તિ મુજબ અન્ન, વસ્ત્ર કે દીપનું દાન કરી શકાય.

દેવદિવાળી 2026 માં ક્યારે છે?

દેવદિવાળી 2026 માં મંગળવાર, 24 નવેમ્બર 2026 ના રોજ છે (કારતક પૂનમ).

દેવદિવાળી 2027 માં ક્યારે છે?

દેવદિવાળી 2027 માં રવિવાર, 14 નવેમ્બર 2027 ના રોજ છે (કારતક પૂનમ).

દેવદિવાળી ની તિથિ કઈ છે?

દેવદિવાળી 2026 ની તિથિ પૂનમ છે. અમદાવાદ માટે 20:23 સુધી.

દેવદિવાળી નું પૂજા મુહૂર્ત ક્યારે છે?

દેવદિવાળી 2026 (24 નવેમ્બર 2026) નું સૂર્યોદય 06:58 છે (અમદાવાદ).

24 નવેમ્બર 2026 ના રોજ સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્ત ક્યારે છે?

અમદાવાદ માં 24 નવેમ્બર 2026 ના રોજ સૂર્યોદય 06:58 અને સૂર્યાસ્ત 17:53 છે.