કેલેન્ડર મિત્ર એપ Google Play પર મફત · ઇન્ટરનેટ વગર પણ ચાલે
ઇન્સ્ટોલ કરો
12ઓક્ટોબર
૩૦ દિવસ પહેલાં અન્ય

બીજું નોરતું (નવરાત્રી) 2026

આસો સુદ ૨ · વિક્રમ સંવત ૨૦૮૨

Bijun Noratun 2026: Monday, 12 October 2026 · અપડેટ:

તિથિ અને પંચાંગ

તિથિ
સુદ બીજ
22:13 સુધી
નક્ષત્ર
સ્વાતી
23:52 સુધી
યોગ
વિષ્કુંભ
20:32 સુધી
કરણ
બાલવ
09:48 સુધી

સૂર્ય, ચંદ્ર અને સમય

અમદાવાદ
સૂર્યોદય
06:35
સૂર્યાસ્ત
18:16
ચંદ્રોદય
07:56
રાહુકાળ
08:02 થી 09:30
અભિજિત મુહૂર્ત
12:02 થી 12:49

બીજું નોરતું (નવરાત્રી) વિશે

બીજું નોરતું શારદીય નવરાત્રીનો બીજો દિવસ છે, જે આસો સુદ બીજના રોજ આવે છે. આ દિવસે માતા દુર્ગાના બ્રહ્મચારિણી સ્વરૂપની પૂજા કરવાની પરંપરા છે.

મહત્ત્વ

નવરાત્રીના નવ દિવસ માતા આદ્યશક્તિની ઉપાસનાના દિવસો છે. પરંપરા મુજબ બીજા નોરતે માતા બ્રહ્મચારિણીની પૂજા થાય છે. 'બ્રહ્મચારિણી' એટલે તપનું આચરણ કરનારી દેવી. તેમનું સ્વરૂપ તપ, સંયમ, ત્યાગ અને દૃઢ નિશ્ચયનું પ્રતીક મનાય છે. ભક્તો માને છે કે તેમની ઉપાસનાથી જીવનમાં ધીરજ, સંયમ અને આત્મબળ વધે છે. ગુજરાતમાં આ દિવસે ઘરોમાં ઘટસ્થાપનાવાળા માતાજીના સ્થાનકે દીવો, આરતી અને પૂજા થાય છે, અને સાંજે શેરી, સોસાયટી તથા મંદિરોમાં ગરબાનો આનંદ માણવામાં આવે છે. આમ આ દિવસ ભક્તિ સાથે સમાજને જોડતો ઉત્સવ પણ છે.

કથા

માતા બ્રહ્મચારિણીની કથા પુરાણોમાં મળે છે. કથા મુજબ દેવી પાર્વતીએ પર્વતરાજ હિમાલયને ત્યાં પુત્રી તરીકે જન્મ લીધો હતો. દેવર્ષિ નારદજીના ઉપદેશથી તેમણે ભગવાન શિવને પતિ તરીકે પ્રાપ્ત કરવા માટે કઠોર તપસ્યા કરવાનો સંકલ્પ કર્યો. માન્યતા પ્રમાણે તેમણે હજારો વર્ષ સુધી તપ કર્યું. શરૂઆતમાં ફળ-ફૂલ ખાઈને રહ્યાં, પછી માત્ર બીલીપત્ર પર નિર્વાહ કર્યો, અને આગળ જતાં તે પણ છોડી દીધાં. આ કારણે તેઓ 'અપર્ણા' નામે પણ ઓળખાયાં. તડકો, વરસાદ અને ઠંડી સહન કરતાં છતાં તેમનો સંકલ્પ ડગ્યો નહીં. તેમની આ કઠોર તપસ્યાથી ત્રણે લોકમાં તેમની પ્રશંસા થઈ. દેવો, ઋષિમુનિઓ અને સિદ્ધોએ તેમના તપને અજોડ ગણાવ્યું અને આશીર્વાદ આપ્યા કે તેમની મનોકામના પૂર્ણ થશે. અંતે ભગવાન શિવ તેમને પતિ રૂપે પ્રાપ્ત થયા. માતા બ્રહ્મચારિણીનું સ્વરૂપ શાંત અને તેજસ્વી વર્ણવાય છે. તેમના જમણા હાથમાં જપમાળા અને ડાબા હાથમાં કમંડલુ હોય છે. આ કથા આપણને શીખવે છે કે કઠિન પરિસ્થિતિમાં પણ ધીરજ, શ્રદ્ધા અને મહેનત રાખીએ તો લક્ષ્ય સિદ્ધ થાય છે. પ્રદેશ અને પરંપરા પ્રમાણે કથાના પ્રસંગોમાં થોડો તફાવત જોવા મળી શકે છે.

આ દિવસે શું કરાય છે

• સવારે સ્નાન કરીને ઘરના મંદિરમાં તથા ઘટસ્થાપનાવાળા માતાજીના સ્થાનકે દીવો પ્રગટાવવામાં આવે છે. • માતા બ્રહ્મચારિણીનું ધ્યાન ધરી ફૂલ, કંકુ, ચોખા અને નૈવેદ્ય અર્પણ કરવામાં આવે છે. • દુર્ગા સપ્તશતી, દેવી સ્તુતિ કે માતાજીના મંત્રોનો પાઠ-જપ કરવામાં આવે છે. • પરંપરા મુજબ માતાને સાકર કે ખાંડનો પ્રસાદ ધરાવાય છે અને ઘણા પરિવારો સાકરનું દાન પણ કરે છે. • ઘણા ભક્તો જવારા (ખેતરી)ને પાણી સીંચે છે અને અખંડ દીવાની સંભાળ રાખે છે. • સાંજે માતાજીની આરતી કરવામાં આવે છે. • રાત્રે શેરી, સોસાયટી અને મંદિરોમાં ગરબા-રાસનું આયોજન થાય છે.

ઉપવાસ

ઘણા ભક્તો નવરાત્રીના નવ દિવસ અથવા અમુક દિવસ ઉપવાસ કે એકટાણું રાખે છે. ફરાળમાં ફળ, દૂધ, દહીં, સાબુદાણા, શિંગોડા કે રાજગરાનો લોટ, બટાકા અને શેંધવ મીઠું વપરાય છે. અનાજ, ડુંગળી-લસણ ટાળવામાં આવે છે. ઉપવાસ સામાન્ય રીતે બીજા દિવસે સવારે અથવા સાંજે આરતી-પ્રસાદ પછી ખોલાય છે, પરંતુ પરંપરા પ્રમાણે નિયમો જુદા હોઈ શકે. બીમાર, વૃદ્ધ, ગર્ભવતી મહિલાઓ અને બાળકોએ હળવો ઉપવાસ રાખવો અથવા વડીલો અને ડૉક્ટરની સલાહ મુજબ કરવું.

જુદા જુદા પ્રદેશોમાં

ગુજરાતમાં નવરાત્રી ગરબા અને દાંડિયા રાસ માટે પ્રસિદ્ધ છે, જ્યાં માટીના છિદ્રવાળા ઘડા (ગરબા)માં દીવો મૂકી માતાજીની સ્થાપના થાય છે. બંગાળ અને પૂર્વ ભારતમાં દુર્ગાપૂજાનો ઉત્સવ આ સમયે ઉજવાય છે, જ્યારે ઉત્તર ભારતમાં ઘટસ્થાપના, રામલીલા અને કન્યાપૂજન થાય છે. દક્ષિણ ભારતમાં ઘરોમાં 'કોલુ' (બોમ્માઈ) ગોઠવવાની પરંપરા છે. ઉત્તર ભારતના પૂર્ણિમાંત પંચાંગમાં પણ આ સમય આશ્વિન શુક્લ પક્ષનો ગણાય છે.

બીજું નોરતું (નવરાત્રી) વિશે વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો

બીજા નોરતે કઈ દેવીની પૂજા થાય છે?

પરંપરા મુજબ બીજા નોરતે માતા બ્રહ્મચારિણીની પૂજા કરવામાં આવે છે, જે તપ અને સંયમનું પ્રતીક છે.

માતા બ્રહ્મચારિણીને શું ધરાવાય છે?

સામાન્ય રીતે સાકર કે ખાંડનો પ્રસાદ ધરાવાય છે. સાથે ફૂલ, કંકુ, ચોખા અને ફળ પણ અર્પણ કરી શકાય છે.

બીજા નોરતે કયા મંત્રનો જપ કરી શકાય?

ભક્તો માતાજીના નામનો જપ, દુર્ગા સ્તુતિ અથવા 'ૐ દેવી બ્રહ્મચારિણ્યૈ નમઃ' જેવા મંત્રનો જપ કરે છે. પરંપરા પ્રમાણે મંત્રમાં ફેરફાર હોઈ શકે.

શું બધા લોકોએ આ દિવસે ઉપવાસ કરવો જરૂરી છે?

ના, ઉપવાસ શ્રદ્ધા અને સ્વાસ્થ્ય પ્રમાણે ઐચ્છિક છે. ઘણા લોકો માત્ર પૂજા, આરતી અને ગરબામાં ભાગ લે છે.

નવરાત્રી આસો મહિનામાં કેમ ઉજવાય છે?

શારદીય નવરાત્રી આસો સુદ એકમથી નોમ સુધી ઉજવાય છે અને તેને શક્તિ ઉપાસનાનો મુખ્ય સમય ગણવામાં આવે છે.

બીજું નોરતું (નવરાત્રી) 2026 માં ક્યારે છે?

બીજું નોરતું (નવરાત્રી) 2026 માં સોમવાર, 12 ઓક્ટોબર 2026 ના રોજ છે (આસો સુદ ૨).

બીજું નોરતું (નવરાત્રી) 2027 માં ક્યારે છે?

બીજું નોરતું (નવરાત્રી) 2027 માં શુક્રવાર, 1 ઓક્ટોબર 2027 ના રોજ છે (આસો સુદ ૨).

બીજું નોરતું (નવરાત્રી) ની તિથિ કઈ છે?

બીજું નોરતું (નવરાત્રી) 2026 ની તિથિ સુદ બીજ છે. અમદાવાદ માટે 22:13 સુધી.

12 ઓક્ટોબર 2026 ના રોજ સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્ત ક્યારે છે?

અમદાવાદ માં 12 ઓક્ટોબર 2026 ના રોજ સૂર્યોદય 06:35 અને સૂર્યાસ્ત 18:16 છે.